Trójmiejski Park Krajobrazowy ma 19 930 hektarów, a około 90% jego powierzchni zajmują lasy, głównie bukowe, na polodowcowych wzgórzach między Gdańskiem, Sopotem a Gdynią i Wejherowem. Przez gdańską część parku prowadzą cztery znakowane szlaki: żółty Trójmiejski, niebieski Kartuski, zielony Skarszewski i czarny Wzgórz Szymbarskich. Krzyżują się m.in. w Matemblewie i przy Pachołku, więc łatwo ułożyć z nich pętlę. Na krótszy spacer są ścieżki przyrodnicze, np. w Dolinie Samborowo.
Czym jest Trójmiejski Park Krajobrazowy?
Park powołano 3 maja 1979 roku, a obecną powierzchnię ma od 1998 roku. Od 2010 roku należy do zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Pomorskiego z siedzibą w Słupsku. Tworzą go dwa leśne obszary rozdzielone zabudową. Północny obejmuje lasy Gdyni, Rumi, Szemudu i Wejherowa, a południowy, dwukrotnie mniejszy, leży głównie w Gdańsku i Sopocie.
Krajobraz parku uformował lodowiec około 13–15 tysięcy lat temu. Na wschodnim skraju, od strony miast, wzgórza są poprzecinane głębokimi dolinami potoków, a stoki mają miejscami do 40% nachylenia. Gedanopedia określa ten krajobraz jako unikat geomorfologiczny w skali Europy. Rośnie tu ponad 50 gatunków chronionych roślin, a żyje około 150 gatunków ptaków.
Dalsza część artykułu poniżej
Jakie szlaki piesze prowadzą przez park w Gdańsku?
Znakowane szlaki piesze w granicach Gdańska mają łącznie ponad 90 km. Cztery z nich biegną przez Trójmiejski Park Krajobrazowy i tworzą sieć, w której można łączyć odcinki różnych szlaków. Tabela pokazuje ich długość w całości i na terenie miasta.
| Szlak | Jaki kolor? | Skąd dokąd? | Ile km w Gdańsku? |
|---|---|---|---|
| Szlak Trójmiejski | żółty | Gdańsk, okolice dworca PKS – Gdynia Główna (45,9 km) | 23,7 km |
| Szlak Kartuski | niebieski | Sopot Kamienny Potok – Kartuzy (67,6 km) | 20,45 km |
| Szlak Wzgórz Szymbarskich | czarny | Sopot – Sierakowice (120,3 km) | 17,7 km |
| Szlak Skarszewski | zielony | Sopot Kamienny Potok – Skarszewy (80,3 km) | 16,3 km |
W Gdańsku są jeszcze dwa szlaki poza parkiem: czerwony Szlak Motławski z Olszynki do Tczewa i zielony Szlak Wyspy Sobieszewskiej z Sobieszewa do Świbna.
Który szlak wybrać na wycieczkę z Gdańska?
Wybór zależy od tego, ile masz czasu i skąd startujesz. Szlaki zaczynające się w Sopocie Kamiennym Potoku wchodzą do Gdańska od północy, a Szlak Trójmiejski zaczyna się w samym mieście.
Szlak Trójmiejski, żółty
Najpopularniejszy szlak wyznaczono w 1956 roku. Zaczyna się przy dworcu PKS i najpierw prowadzi przez miasto, m.in. przez Grodzisko, Wronią i Cygańską Górę, Jaśkową Dolinę i Górę Strzyską. Do lasu wchodzi za Nowcem i dalej biegnie przez Matemblewo z sanktuarium Matki Bożej Brzemiennej, Złotą Karczmę, początki Doliny Radości i Doliny Ewy oraz Wzniesienie Marii. Gdański odcinek kończy się w Osowej przy centrum handlowym, a cały szlak w Gdyni.
Szlak Skarszewski, zielony
Gedanopedia nazywa go najbardziej leśnym i najbardziej górskim z gdańskich szlaków. Prowadzi przez Pachołek, wzgórze o wysokości 100,8 m n.p.m. z 15-metrową wieżą widokową z 1975 roku, potem okrąża staw młyński w Oliwie, wspina się na Głowicę i schodzi do Doliny Samborowo. Dalej przez Lipnik i Niedźwiedzią Dolinę dochodzi do Matemblewa i doliny Strzyży.
Szlak Kartuski, niebieski
Niebieski szlak przebiega przez najbardziej odludne zakątki gdańskiej części parku. Prowadzi w rejon Góry Kościuszki i Pachołka, przez Dolinę Schwabego z kuźnią wodną na Potoku Oliwskim, Dolinę Wężów i Szwedzką Groblę do Matemblewa, a dalej doliną Strzyży do Kokoszek.
Szlak Wzgórz Szymbarskich, czarny
Czarny szlak wchodzi do Gdańska w dolinie Potoku Rynarzewskiego przy ul. Spacerowej. Prowadzi Długą Doliną, przez rezerwat Źródliska w Dolinie Ewy na Wzniesienie Marii i obok dawnej skoczni do leśnej Doliny Radości z młynami. Las opuszcza w Złotej Karczmie, a dalej przez Matarnię i Kokoszki prowadzi w stronę Kaszub.
Krótszy spacer po wzgórzach nad Oliwą łatwo zacząć w Parku Oliwskim, skąd ul. Spacerową dojdziesz do Pachołka i dalej w głąb Lasów Oliwskich.
Gdzie są ścieżki przyrodnicze w lasach wokół Gdańska?
Ścieżka przyrodnicza w Dolinie Samborowo, przygotowana przez zarząd parku, zaczyna się na łące na skraju Lasów Oliwskich przy Siódmym Dworze. Prowadzi m.in. obok alei 11 drzew w wieku 150–300 lat i pomnika przyrody Gruby Dąb, który ma 5,6 m obwodu. Przejście zajmuje około 3 godzin. Na krótsze wyjście w mieście przyda się lista najładniejszych parków Gdańska.
Ścieżka Oliwskie Doliny zaczyna się w Oliwie i łączy zabudowania cysterskie, wieżę na Pachołku, Kuźnię Wodną, Dolinę Czystej Wody, Wzniesienie Marii, rezerwat Źródliska w Dolinie Ewy i XVI-wieczny Młyn Prochowy przy zoo. W Marszewie na granicy z Gdynią Nadleśnictwo Gdańsk prowadzi ośrodek edukacyjny z ogrodem botanicznym i około 2-kilometrowym Szlakiem Korzeni.
Jakie rezerwaty przyrody są w gdańskiej części parku?
W całym parku jest 10 rezerwatów, z czego trzy leżą w granicach Gdańska. W rezerwatach nie wolno schodzić ze znakowanych ścieżek.
- Źródliska w Dolinie Ewy w Oliwie, utworzone w 1983 roku, mają 12,04 ha i chronią źródliska z 194 gatunkami roślin naczyniowych.
- Wąwóz Huzarów przy Brętowie i Niedźwiedniku, utworzony w 2005 roku, ma 2,8 ha.
- Lasy w Dolinie Strzyży między Matemblewem a Niedźwiednikiem, utworzone w 2007 roku, mają 38,5 ha.
Jak przygotować się do wędrówki po lasach wokół Gdańska?
Szlaki w parku często się krzyżują, dlatego przyda się mapa albo aplikacja z naniesionym oznakowaniem. Na stromych zboczach ścieżki bywają śliskie, więc warto założyć buty z dobrą podeszwą. Jesienią i zimą zmrok zapada wcześnie, a w głębi lasu robi się ciemno jeszcze przed zachodem słońca. Po drodze można trafić na grzyby, a zbierając je, warto znać zasady grzybobrania w lasach wokół Gdańska.
Źródła: Gedanopedia (Trójmiejski Park Krajobrazowy, Szlaki turystyczne, Pachołek, Dolina Samborowo, Rezerwaty przyrody); Pomorskie Travel (ścieżki przyrodnicze TPK i Nadleśnictwa Gdańsk); Pomorski Zespół Parków Krajobrazowych.
