Krakowiec-Górki Zachodnie
Krakowiec-Górki Zachodnie to rozległa, ale bardzo słabo zaludniona dzielnica na Wyspie Portowej we wschodniej części Gdańska, powstała z połączenia dwóch dawnych, niezależnych wsi rybacko-rolniczych. Na koniec 2025 roku liczyła zaledwie 1554 mieszkańców przy powierzchni aż 8,34 km² — to druga najmniej zaludniona dzielnica w całym mieście. Obie części dzielnicy mają jednak bogatą, sięgającą średniowiecza historię, związaną nierozerwalnie z żeglugą i rybołówstwem na Zatoce Gdańskiej.
Dwie wsie, jedna dzielnica
Dzielnica dzieli się na trzy wyraźne części: Krakowiec na zachodzie, Las Miejski w części północnej, obejmujący jeziora Pusty Staw i Jezioro Bursztynowe, oraz Górki Zachodnie na wschodzie, wzdłuż szlaków wodnych. Formalnie całość włączono w granice administracyjne Gdańska 1 kwietnia 1914 roku. Zarządem dzielnicy w kadencji 2024–2029 kieruje przewodnicząca Anna Sitek, a Radzie Dzielnicy przewodniczy Katarzyna Oflęda-Skorupska.
Granice i jedyny sąsiad Krakowca-Górek Zachodnich
Dzielnica graniczy z wodą niemal ze wszystkich stron: od północy z Zatoką Gdańską, od wschodu z Wisłą Śmiałą, a od południa z Martwą Wisłą. Jedynym lądowym sąsiadem, od zachodu, są Stogi — to jedna z dwóch dzielnic Gdańska, obok Wyspy Sobieszewskiej, graniczących bezpośrednio z zaledwie jedną inną częścią miasta.
Krakowiec przez wieki
Najstarsza wzmianka o Krakowcu pochodzi z 1424 roku, gdy komtur gdański nadał wieś Hansowi Vrossowi, potwierdzając jednocześnie mieszkańcom prawa połowu na Zatoce Gdańskiej. Nazwa osady przechodziła w dokumentach z lat 1524–1595 różne formy — Crokauw, Krakau, Krakowiec. Już na początku XV wieku wieś zajmowała się gospodarką łąkową na potrzeby zamku krzyżackiego, a w XVI wieku działała tu karczma Sandkrug, wspomniana w wydanym w 1595 roku dziele Sebastiana Klonowica „Flis”. W połowie XVII wieku Krakowiec z wyspy przekształcił się w półwysep, gdy spłycił się północny odnóg Wisły znany jako Bordune. Około 1600 roku na północ od wsi powstała osada Nowe Krakowo, a w 1930 roku, wzdłuż dzisiejszej ulicy Sówki, utworzono kolonię Eulenbruch. 3 kwietnia 1945 roku Krakowiec zajęły wojska sowieckie. W chwili przyłączenia do Gdańska w 1914 roku wieś liczyła 140 hektarów powierzchni i 536 mieszkańców.
Górki Zachodnie przez wieki
Historia Górek Zachodnich sięga jeszcze dalej — już w 1379 roku odnotowano tu karczmę Stanka wraz z przeprawą promową przez Wisłę. Na początku XV wieku funkcjonowała tu przeprawa i karczma zwana Clumping, przemianowana w 1438 roku na Newefehre — do 1793 roku istniało tu już 25 gospodarstw i 136 mieszkańców. W 1819 roku wieś liczyła dwie karczmy, 18 budynków i 163 mieszkańców. W 1840 roku Górki Zachodnie oddzieliły się od Górek Wschodnich, a jednocześnie rozpoczęto budowę dwóch śluz umożliwiających żeglugę po Wiśle Śmiałej — zniszczone powodzią w 1886 roku, zostały następnie odbudowane. Po 1876 roku na Wzgórzu Źródlanym wzniesiono Baterię 2, element pruskich fortyfikacji nadmorskich. W latach 50. XX wieku powstała tu niewielka, licząca 1,6 hektara osada dla pracowników Stoczni Rzecznej. W 2011 roku pobliską wydmę uznano oficjalnie za obiekt o wartości ekologicznej.
Demografia Krakowca-Górek Zachodnich
Na koniec 2025 roku Krakowiec-Górki Zachodnie zamieszkiwały 1554 osoby (800 kobiet i 754 mężczyzn) — spadek o 62 osoby (3,8%) względem 2024 roku. Populacja dzielnicy maleje tu od lat: z 1915 osób w 2015 roku, poprzez 1775 w 2020 roku, do dzisiejszego poziomu — plasując ją na drugim miejscu od końca wśród wszystkich dzielnic Gdańska pod względem liczby mieszkańców. Przy powierzchni 8,34 km² gęstość zaludnienia wynosi zaledwie 186 osób/km².
Struktura wiekowa (2025): 0–17 lat — 266 osób, 18–59 lat — 852 osoby, 60–64 lata — 76 osób, powyżej 64 lat — 360 osób. Przyrost naturalny w 2025 roku wyniósł 0 — liczba urodzeń zrównała się z liczbą zgonów — a saldo migracji wewnętrznych było ujemne i wyniosło -27 osób.
Trzy części dzielnicy Krakowiec-Górki Zachodnie
Krakowiec zachował charakter osady mieszkalno-rolniczej, wyrosłej z dawnej wsi rybacko-rolniczej. Górki Zachodnie łączą dziś funkcję mieszkaniową z przemysłową, nawiązując do swojej historii przeprawy promowej i osady rybackiej. Las Miejski, obejmujący jeziora Pusty Staw i Jezioro Bursztynowe, pełni funkcję rekreacyjną i przyrodniczą dla całej dzielnicy.
Dojazd
Dzielnicę obsługują linie autobusowe. W Górkach Zachodnich działa morskie przejście graniczne Gdańsk-Górki Zachodnie, obsługujące ruch jednostek pływających.
Szkoła i kościół
Na terenie dzielnicy działa Szkoła Podstawowa nr 62 oraz parafialny kościół pod wezwaniem Najświętszego Imienia Maryi. Obecna jest tu również Sala Królestwa Świadków Jehowy, a przy Krakowcu znajduje się miejscowy cmentarz.
Przyroda i port jachtowy
Dzielnica oferuje bogate zaplecze przyrodnicze i żeglarskie — działają tu kluby żeglarskie i przystanie jachtowe, a uznana w 2011 roku za obiekt ekologiczny wydma stanowi cenny fragment nadmorskiego krajobrazu. Jeziora Pusty Staw i Jezioro Bursztynowe w Lesie Miejskim uzupełniają walory rekreacyjne tej części Gdańska.
Przemysł stoczniowy w Krakowcu-Górkach Zachodnich
Ważnym elementem gospodarki dzielnicy pozostaje Stocznia Wisła, kontynuująca tradycje przemysłu stoczniowego, którego korzenie w Górkach Zachodnich sięgają osady wzniesionej w latach 50. XX wieku dla pracowników Stoczni Rzecznej.
FAQ
Ile mieszkańców ma Krakowiec-Górki Zachodnie?
Na koniec 2025 roku dzielnica liczyła 1554 mieszkańców, przy gęstości zaludnienia zaledwie 186 osób/km² — to druga najmniej zaludniona dzielnica Gdańska.
Z jaką dzielnicą sąsiaduje Krakowiec-Górki Zachodnie?
Dzielnica graniczy lądowo wyłącznie ze Stogami od zachodu — z pozostałych stron otaczają ją Zatoka Gdańska, Wisła Śmiała i Martwa Wisła.
Z jakich części składa się dzielnica?
Krakowiec-Górki Zachodnie dzieli się na trzy części: Krakowiec, Las Miejski oraz Górki Zachodnie, powstałe z połączenia dwóch niegdyś niezależnych wsi rybacko-rolniczych.
Kiedy Krakowiec-Górki Zachodnie stały się częścią Gdańska?
Dzielnicę formalnie włączono w granice administracyjne Gdańska 1 kwietnia 1914 roku.
Źródła:
Krakowiec-Górki Zachodnie – Wikipedia
Demografia dzielnicy – gdansk.pl
Historia dzielnicy – gdansk.pl