Ujeścisko-Łostowice
Ujeścisko-Łostowice to trzecia najludniejsza dzielnica Gdańska — na koniec 2025 roku mieszkało tu 29 261 osób, a jeszcze dekadę wcześniej, w 2015 roku, było ich niespełna 23 tysiące. Jako samodzielna jednostka administracyjna powstała w 2011 roku z podziału dawnej dzielnicy Gdańsk-Południe i obejmuje aż pięć historycznych osiedli: Ujeścisko, Łostowice, Zakoniczyn, Zabornię i Gdańsk Kowale. To jedna z najdynamiczniej rozwijających się części miasta, z dodatnim przyrostem naturalnym i migracyjnym.
Informacje ogólne o Ujeścisku-Łostowicach
Dzielnica leży w południowej części Gdańska i zajmuje 7,53 km². Powstała w obecnym kształcie w 2011 roku, wydzielona z większej dzielnicy Gdańsk-Południe, a formalny status samodzielnej jednostki pomocniczej uzyskała ostatecznie 1 czerwca 2014 roku — wcześniej funkcjonowała jako rada osiedla. Składa się z pięciu części o odrębnym, sięgającym średniowiecza rodowodzie: Ujęściska, Łostowic, Zakoniczyna, Zaborni i Gdańska Kowali.
Geografia i granice
Ujeścisko-Łostowice leżą pod współrzędnymi 54°19′50,9″N 18°35′01,3″E. Głównymi arteriami komunikacyjnymi dzielnicy są ulica Kartuska oraz aleja Armii Krajowej, natomiast jej granice wyznaczają między innymi ulica Świętokrzyska i aleja Václava Havla. Od południowego wschodu dzielnica graniczy bezpośrednio z gminą Kolbudy, leżącą już poza granicami Gdańska.
Wśród gdańskich dzielnic sąsiadują z nią: Jasień od zachodu, Piecki-Migowo i Siedlce od północy, Wzgórze Mickiewicza oraz Chełm od wschodu, a od wschodu i południa Orunia Górna-Gdańsk Południe.
Historia Ujeściska-Łostowic
Obie główne części dzielnicy mają rodowód sięgający średniowiecza, choć przez wieki rozwijały się osobno. Ujeścisko po raz pierwszy odnotowano w źródłach w 1338 roku pod nazwą Mesthin, a w 1379 roku funkcjonowało już jako Wonneberg. Krzyżacy wydali wieś do lokacji na prawie chełmińskim około 1340 roku, nadając jej obszar blisko 649 hektarów. W 1410 roku król Władysław Jagiełło przekazał ją Głównemu Miastu Gdańskowi, a w 1454 roku nadanie to potwierdził Kazimierz Jagiellończyk. Podczas wojny Gdańska ze Stefanem Batorym w 1577 roku wieś uległa zniszczeniu; w 1588 roku wprowadzono zakaz przejazdu przez jej teren dla mieszkańców sąsiedniego Zakoniczyna. Życie wewnętrzne osady regulował spisany w 1647 roku wilkierz, uzupełniony później w 1717 roku.
W 1807 roku na terenie Ujęściska doszło do potyczki wojsk napoleońskich z armią pruską, a kwaterował tu wówczas generał Ignacy Giełgud. Budynek dawnej plebanii wzniesiono w 1867 roku. Do granic administracyjnych Gdańska Ujeścisko włączono 26 marca 1942 roku, a trzy lata po zniszczeniu tutejszego kościoła w 1945 roku, w 1954 roku, dołączono do miasta również Nowe Ujeścisko — dzisiejsze Wzgórze Mickiewicza. Pozostałą część wsi przyłączono ostatecznie 1 stycznia 1973 roku. W 1979 roku powstał na jej terenie nowy cmentarz komunalny, znany dziś jako Łostowicki.
Łostowice mają metrykę jeszcze starszą — pierwsza wzmianka, pod nazwą Włostowice, pochodzi z 1334 roku. W kolejnych wiekach funkcjonowały pod niemieckimi nazwami: od 1356 roku jako Schonevelt, a od XVI wieku również jako Szynfeld czy Schönfeld. Podobnie jak reszta Ujęściska, Łostowice weszły w granice Gdańska 1 stycznia 1973 roku. Prawdziwy rozwój urbanistyczny tej części dzielnicy zaczął się jednak dopiero po 2000 roku, wraz z budową nowych osiedli mieszkaniowych, a od 2011 roku Łostowice stanowią integralną część jednostki pomocniczej Ujeścisko-Łostowice.
Demografia Ujeściska-Łostowic
Na koniec 2025 roku dzielnicę zamieszkiwało 29 261 osób — to trzecie miejsce w Gdańsku pod względem liczby ludności, za Chełmem i Piecki-Migowem. Powierzchnia 7,53 km² przekłada się na gęstość zaludnienia 3886 osób/km².
Wzrost liczby mieszkańców w ostatniej dekadzie był wyjątkowo dynamiczny: z 22 785 osób w 2015 roku do 29 849 w 2023 roku. Po chwilowym spadku do 28 661 w 2024 roku, w 2025 roku liczba mieszkańców ponownie wzrosła. Struktura wiekowa (2025) przedstawia się następująco: 0–17 lat — 6159 osób, 18–59 lat — 18 060 osób, 60–64 lata — 1073 osoby, powyżej 64 lat — 3969 osób — najmłodsza struktura wiekowa spośród dotąd opisanych dzielnic. Zarówno przyrost naturalny, jak i saldo migracji wewnętrznych w 2025 roku były dodatnie i wyniosły po 101 osób — rzadki, korzystny bilans na tle innych dzielnic Gdańska.
Urbanistyka i zabudowa Ujeściska-Łostowic
Charakter zabudowy Ujęściska-Łostowic wyznacza pięć historycznie odrębnych osiedli składowych: Ujeścisko, Łostowice, Zakoniczyn, Zabornia i Gdańsk Kowale. O ile Ujeścisko ma metrykę sięgającą średniowiecza i wchłonęło miejską zabudowę stopniowo, o tyle Łostowice przez większość swojej historii pozostawały wsią — ich intensywna zabudowa nowymi osiedlami mieszkaniowymi ruszyła dopiero po 2000 roku i trwa do dziś, co tłumaczy gwałtowny wzrost liczby mieszkańców całej dzielnicy w ostatnich dwóch dekadach.
Komunikacja i transport
Głównymi arteriami obsługującymi dzielnicę są ulica Kartuska oraz aleja Armii Krajowej. Granice komunikacyjne wyznaczają dodatkowo ulica Świętokrzyska i aleja Václava Havla.
Edukacja
Na terenie dzielnicy działają między innymi:
- Szkoła Podstawowa nr 6 przy ulicy Lawendowe Wzgórze 5,
- Szkoła Podstawowa nr 86 im. prof. Jerzego Sampa przy ulicy Wielkopolskiej 20, na obrzeżach Łostowic,
- Szkoła Podstawowa nr 12 przy ulicy Człuchowskiej, wybudowana z myślą o 700 uczniach,
- nowa szkoła podstawowa przy ulicy Morenowe Wzgórze, oddana do użytku we wrześniu 2025 roku.
Kultura, sport i rekreacja
Lokalne życie sportowe organizuje między innymi Rada Dzielnicy Ujeścisko-Łostowice, która patronuje wydarzeniom takim jak zawody wioślarstwa halowego rozgrywane w tutejszych szkołach.
Gdańsk Ujeścisko-Łostowice – handel, usługi i gospodarka
Gospodarczy charakter dzielnicy kształtuje przede wszystkim intensywny rozwój nowego budownictwa mieszkaniowego w Łostowicach po 2000 roku, który przyciągnął do dzielnicy znaczący napływ nowych mieszkańców i towarzyszącą mu infrastrukturę usługową.
Zabytki i miejsca warte uwagi w Ujeścisku-Łostowicach
Dzielnica ma pięć pomników przyrody: trzy dęby o obwodach 630 cm, 375 cm i 360 cm, buk o obwodzie 304 cm oraz topolę białą. Śladem dawnej wsi jest budynek dawnej plebanii z 1867 roku. Na terenie dzielnicy znajduje się też Cmentarz Łostowicki, założony w 1979 roku jako nowy cmentarz komunalny Gdańska.
FAQ
Ile mieszkańców ma Ujeścisko-Łostowice?
Na koniec 2025 roku dzielnica liczyła 29 261 mieszkańców, co daje jej trzecie miejsce w Gdańsku pod względem liczby ludności.
Gdzie leży Ujeścisko-Łostowice?
Dzielnica leży w południowej części Gdańska i graniczy od południowego wschodu bezpośrednio z gminą Kolbudy.
Z jakich osiedli składa się Ujeścisko-Łostowice?
Dzielnica obejmuje pięć historycznych osiedli: Ujeścisko, Łostowice, Zakoniczyn, Zabornię i Gdańsk Kowale.
Z jakimi dzielnicami sąsiaduje Ujeścisko-Łostowice?
Ujeścisko-Łostowice graniczą z Jasieniem, Piecki-Migowem, Siedlcami, Wzgórzem Mickiewicza, Chełmem i Orunią Górną-Gdańskiem Południe.
Kiedy powstała dzielnica Ujeścisko-Łostowice?
Jako samodzielna jednostka administracyjna powstała w 2011 roku z podziału dzielnicy Gdańsk-Południe, a status w pełni samodzielnej dzielnicy uzyskała 1 czerwca 2014 roku.
Źródła:
Ujeścisko-Łostowice – Wikipedia
Demografia dzielnicy Ujeścisko-Łostowice – gdansk.pl
Historia dzielnicy – gdansk.pl