Siedlce
Siedlce to niewielka, gęsto zabudowana dzielnica na zachód od Śródmieścia, rozciągnięta wzdłuż ulicy Kartuskiej — jednej z najdłuższych ulic Gdańska. Na koniec 2025 roku liczyła 12 146 mieszkańców. Jej korzenie sięgają przełomu XIV i XV wieku, gdy okoliczne tereny trafiły w ręce zakonu brygidek, a sama nazwa dzielnicy kryje w sobie ślady dawnych osad — Winniki, Krzyżowniki czy Dolinę.
Siedlce w skrócie
Dzielnica zajmuje 2,52 km² i dzieli się na kilka historycznych części: Dolinę, Emaus, Krzyżowniki, Szkódkę, Winniki i Ziemicę. Przez jej teren przepływa skanalizowany dziś Potok Siedlecki, a sąsiednie Suchanino leży już na wyższej morenie. Funkcję przewodniczącego Zarządu Dzielnicy w kadencji 2024–2029 pełni Wojciech Widzicki.
Teren i sąsiedztwo
Siedlce leżą pod współrzędnymi 54°20′58″N 18°37′05″E. Dzielnica graniczy aż z siedmioma innymi dzielnicami Gdańska: Aniołkami, Chełmem, Piecki-Migowem, Suchaninem, Śródmieściem, Ujęściskiem-Łostowicami oraz Wzgórzem Mickiewicza.
Historia Siedlec
Już w 1396 roku teren dzisiejszej Doliny nadano krzyżackiemu klasztorowi św. Brygidy, a sama wieś Siedlce, wraz z młynem w rejonie dzisiejszych Krzyżownik, pojawiła się w źródłach w 1400 roku. Od 1440 roku uprawiano tu winnice, od których wzięła nazwę osada Weinberg — dzisiejsze Winniki. W 1454 roku król Kazimierz Jagiellończyk podarował wieś Gdańskowi, jednak już 14 stycznia 1462 roku Krzyżacy spalili ją wraz z okolicznymi ogrodami. Na początku XV wieku toczył się spór o prawa własności między brygidkami a proboszczami kościoła św. Katarzyny, rozstrzygnięty ostatecznie w 1472 roku na korzyść zakonnic. Pod koniec XVI wieku osiedlili się tu menonici oraz rzemieślnicy pozacechowi — tkacze, pasamonicy, krawcy, piekarze i browarnicy, a w 1652 roku wzmiankowano istniejącą już karczmę Schlapkenkrug.
W 1772 roku, licząc około 1,5 tysiąca mieszkańców, Siedlce weszły w skład utworzonego przez Prusaków Zjednoczonego Miasta Chełm. Do granic administracyjnych Gdańska włączono je w 1814 roku, a w 1874 roku dołączono także południową część dzielnicy. W 1880 roku mieszkało tu już 5830 osób w 340 domach, a do 1905 roku liczba mieszkańców wzrosła do niemal 10 tysięcy. Rozwój przyspieszyła elektryfikacja i komunikacja miejska: w 1886 roku wybudowano linię tramwajową z centrum Gdańska, a 12 sierpnia 1896 roku uruchomiono tu tramwaje elektryczne. Na przełomie wieków powstała też infrastruktura społeczna — szkoła dla chłopców (1902), kościół ewangelicki (1901) oraz katolicki kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, wznoszony w latach 1904–1906. W 1914 roku do dzielnicy dołączono Emaus.
Drewniana, przedwojenna zabudowa Siedlec w dużej mierze spłonęła podczas II wojny światowej w 1945 roku, ustępując miejsca powojennym, socrealistycznym kamienicom wznoszonym od lat 50. Najtragiczniejszym wydarzeniem powojennej historii dzielnicy pozostaje wybuch gazu 1 lutego 1976 roku, w którym zginęło 17 osób. W 1984 roku miejscowy kościół wpisano do rejestru zabytków, a współczesną historię dzielnicy domyka budowa biurowca Ka5 w 2008 roku.
Mieszkańcy i demografia Siedlec
Na koniec 2025 roku Siedlce liczyły 12 146 mieszkańców — spadek o 120 osób (1%) względem 2024 roku. Populacja maleje tu od dekady: z 13 653 osób w 2015 roku do obecnego poziomu. Przy powierzchni 2,52 km² gęstość zaludnienia wynosi 4820 osób/km², co daje dziesiąte miejsce w Gdańsku pod tym względem.
Struktura wiekowa (2025): 0–17 lat — 1773 osoby, 18–59 lat — 6379 osób, 60–64 lata — 577 osób, powyżej 64 lat — 3417 osób. Przyrost naturalny w 2025 roku wyniósł -68, a saldo migracji wewnętrznych było niemal zerowe i wyniosło +1 osobę.
Charakter zabudowy Siedlec
Współczesny obraz dzielnicy ukształtowały powojenne, socrealistyczne kamienice z lat 50. oraz późniejsze bloki z prefabrykatów, wzniesione w miejscu spalonej podczas wojny drewnianej zabudowy. Dzielnica zachowała jednak wyraźny podział na mniejsze, historyczne części — Dolinę, Emaus, Krzyżowniki, Szkódkę, Winniki i Ziemicę — z których każda ma nieco inny charakter urbanistyczny.
Komunikacja i transport
Siedlce obsługują tramwaje linii 10 i 12, a 31 sierpnia 2015 roku ukończono budowę nowego odcinka linii tramwajowej w kierunku Gdańska-Brętowa, wraz z węzłem integracyjnym i parkingiem. Dzielnicę obsługuje też aż 17 linii autobusowych, w tym trzy nocne. Głównymi arteriami pozostają ulica Kartuska — jedna z najdłuższych ulic Gdańska — oraz aleja Armii Krajowej, będąca częścią Trasy W-Z.
Szkoły i edukacja
Na terenie dzielnicy działa pięć szkół podstawowych: Szkoła Podstawowa nr 14, Szkoła Podstawowa nr 58, niepubliczna Szkoła Podstawowa „Sokrates”, II Społeczna Szkoła Podstawowa Towarzystwa Oświatowego oraz Gdańska Szkoła Podstawowa „Lingwista”. Starsi uczniowie mogą kontynuować naukę w VIII Liceum Ogólnokształcącym. Dzielnica dysponuje też Szkolnym Schroniskiem Młodzieżowym.
Kultura, sport i rekreacja
Lokalne życie sportowe skupia się wokół klubu piłkarskiego EX Siedlce Gdańsk, prowadzącego własną akademię piłkarską dla dzieci i młodzieży.
Gdańsk Siedlce – handel, usługi i gospodarka
Współczesną gospodarkę dzielnicy reprezentuje między innymi biurowiec Ka5, oddany do użytku w 2008 roku, a głównym ciągiem handlowo-usługowym pozostaje ulica Kartuska.
Zabytki i ciekawe miejsca Siedlec
Do rejestru zabytków wpisano dom z XVIII wieku przy ulicy Kartuskiej 124a (30 października 1971 roku), dwa drewniane domy z 1908 roku przy Kartuskiej 7 i 11 (16 października 1989 roku) oraz budynek Zespołu Szkół z 1902 roku (3 października 1995 roku). Najważniejszym zabytkiem sakralnym pozostaje kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, wzniesiony w latach 1904–1906 i wpisany do rejestru 30 lipca 1984 roku. Ślad dawnej gospodarki wodnej stanowi zespół młynów Emaus z XIX i XX wieku, a przy ulicy Kartuskiej rośnie założona około 1900 roku aleja kasztanowo-lipowa.
FAQ
Ile mieszkańców mają Siedlce?
Na koniec 2025 roku Siedlce liczyły 12 146 mieszkańców, a ich liczba maleje systematycznie od dekady.
Z jakich części składają się Siedlce?
Dzielnica dzieli się na Dolinę, Emaus, Krzyżowniki, Szkódkę, Winniki i Ziemicę.
Z jakimi dzielnicami sąsiadują Siedlce?
Siedlce graniczą z Aniołkami, Chełmem, Piecki-Migowem, Suchaninem, Śródmieściem, Ujęściskiem-Łostowicami i Wzgórzem Mickiewicza.
Co wydarzyło się w Siedlcach 1 lutego 1976 roku?
Doszło wówczas do tragicznego wybuchu gazu, w którym zginęło 17 osób — to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w powojennej historii dzielnicy.
Źródła:
Siedlce (Gdańsk) – Wikipedia
Demografia dzielnicy Siedlce – gdansk.pl
Historia dzielnicy – gdansk.pl