Nowy Port ma dziś jeden zorganizowany teren zielony, skwer wzdłuż wyremontowanego Nabrzeża Zbożowego, z widokiem na Twierdzę Wisłoujście. Drugi, dużo bardziej ambitny park na terenie dawnego Szańca Zachodniego, wciąż czeka na realizację, mimo że prace przygotowawcze trwają tam od kilku lat.
Ile parków ma dziś Nowy Port?
Jeden, jeśli liczyć wyłącznie gotowe, dostępne dla mieszkańców tereny zielone. Sama dzielnica wprost opisywana jest jako niezbyt bogata w zieleń, co nie znaczy, że nie ma tu żadnych miejsc do spaceru, po prostu jest ich mniej niż w bardziej zielonych częściach Gdańska.
Skwer przy Nabrzeżu Zbożowym
To główne, realnie dostępne dziś miejsce spacerowe w dzielnicy. Remont Nabrzeża Zbożowego rozpoczął się w sierpniu 2018 roku i objął odcinek promenady o długości około kilometra. W ramach modernizacji wykonano nową nawierzchnię, oświetlenie oraz barierki, a także dodano ławki i kosze na śmieci.
Charakter tego miejsca różni się od klasycznego parku, to raczej nadwodna promenada spacerowa niż zadrzewiony teren zielony. Jej największym atutem jest widok: z Nabrzeża Zbożowego można oglądać zabytkową Twierdzę Wisłoujście, leżącą po przeciwnej stronie wody.
Dlaczego park na Szańcu Zachodnim wciąż nie powstał?
Historia tej inwestycji ciągnie się od lat i pokazuje, jak skomplikowane bywają rewitalizacje terenów poprzemysłowych. Teren Szańca Zachodniego, leżący nad Martwą Wisłą naprzeciwko Twierdzy Wisłoujście, w XVII wieku pełnił funkcję fortyfikacji uzupełniającej samą twierdzę.
Pierwotny plan zakładał ujęcie parku w ramach programu rewitalizacji dofinansowanego ze środków unijnych, jednak z powodu opóźnień administracyjnych i napiętych terminów rozliczenia dotacji miasto wycofało się z tego pomysłu. W listopadzie 2020 roku usunięto z terenu zanieczyszczone odpady, a w grudniu tego samego roku miasto zaskarżyło decyzję środowiskową dotyczącą dalszych prac. Wymiana gruntu na Szańcu Zachodnim ruszyła ostatecznie w październiku 2022 roku i miała potrwać do grudnia. Po drodze okazało się też, że teren jest bardziej zanieczyszczony, niż wskazywała wcześniejsza dokumentacja.
Co ma powstać na Szańcu Zachodnim?
Projekt, przygotowany jeszcze przed wstrzymaniem prac, zakładał park zachowujący naturalny charakter terenu, z minimalną ingerencją w istniejącą zieleń i małą retencją wody, bez betonowych alejek i nadmiernej zabudowy. W planach znalazły się między innymi:
- Ścieżka edukacyjna, prezentująca historię Nowego Portu i samego Szańca.
- Podniesione, drewniane kładki, pozwalające zwiedzać teren bez ingerencji w naturalne siedliska.
- Ławki, stojaki rowerowe i pozostałe elementy małej architektury.
- Oświetlenie i monitoring, poprawiające bezpieczeństwo po zmroku.
Park rekreacyjny o walorach historycznych na Szańcu Zachodnim wrócił do planów miasta jako jeden z celów dużego partnerstwa publiczno-prywatnego „Nowy Port 2030+”, obejmującego inwestycje w dzielnicy warte ponad 1,3 miliarda złotych, w tym również Brzeźno. To pokazuje, że projekt wciąż jest traktowany priorytetowo, mimo wieloletnich opóźnień.
Jakie inne zielone plany ma dzielnica?
Plan „Nowy Port 2030+” zakłada też przekształcenie ulicy Wyzwolenia w zielony bulwar, znane pod roboczą nazwą „Zielona Wyzwolenia”, łączące funkcję komunikacyjną z rekreacyjną. Planowany jest również teren rekreacyjny ze ścieżką pieszo-rowerową łączącą ulice Krasickiego i Gałczyńskiego.
Mieszkańcy, pytani o priorytety dla dzielnicy, konsekwentnie wskazywali tereny zielone, rekreację i sport jako obszary wymagające poprawy, co bezpośrednio przełożyło się na zakres planowanych inwestycji.
Co odwiedzić już dziś?
Na spacer z widokiem na wodę i zabytkową twierdzę warto wybrać się już teraz na Nabrzeże Zbożowe. Park na Szańcu Zachodnim, mimo wieloletnich zapowiedzi, wciąż pozostaje projektem do zrealizowania, więc warto go traktować jako coś, na co dopiero czekają mieszkańcy Nowego Portu, a nie miejsce dostępne od zaraz.
Źródła:
Nowy Port 2030+ – park na Szańcu Zachodnim – gdansk.pl
Wymiana gruntu na dawnym Szańcu Zachodnim rozpoczęta – gdansk.pl
Teren Szańca Zachodniego bardziej zanieczyszczony – gdansk.pl
Historia dzielnicy Nowy Port – gdansk.pl
