Aniołki mają dwa parki: Park Steffensa i Park im. Daniela Gralatha. Oba leżą po sąsiedzku, wzdłuż Alei Zwycięstwa, i razem tworzą największy zwarty obszar zieleni w tej części Gdańska. Pierwszy z nich należy do najstarszych parków miasta, drugi zyskał swoją nazwę dopiero w 2023 roku.
Jakie parki znajdziesz w Aniołkach?
Podstawę zielonej infrastruktury dzielnicy stanowią Park Steffensa i Park im. Daniela Gralatha. Oba sąsiadują z Aleją Zwycięstwa, ale różni je niemal wszystko poza lokalizacją: wiek, charakter zabudowy zieleni i historia powstania. Uzupełnieniem są mniejsze tereny zielone, w tym punkt widokowy na Wroniej Górce oraz strefa rekreacyjna przy Centrum Sportu Akademickiego Politechniki Gdańskiej.
Dla mieszkańców Aniołków oba parki pełnią różne funkcje. Park Steffensa to miejsce spacerów wśród starodrzewu i pomników przyrody, Park Gralatha służy raczej jako przestrzeń spotkań sąsiedzkich i wydarzeń dzielnicowych, w tym cyklicznych mikołajek.
Park Steffensa, najstarsza zielona wizytówka dzielnicy
Park Steffensa powstał w latach 1896 do 1897 na terenie dawnego cmentarza dla ubogich. Zajmuje 13,6 hektara i graniczy z torami kolejowymi oraz Aleją Zwycięstwa. Przez park prowadzi też fragment ścieżki rowerowej, więc oprócz spacerów można tędy po prostu przejechać w drodze do centrum.
Fundatorem parku był Franz Wilhelm Steffens, berliński malarz wywodzący się z zamożnej gdańskiej rodziny patrycjuszowskiej. W 1894 roku przekazał 50 tysięcy marek na wykup ziemi po dawnym lazarecie i urządzenie na niej terenu rekreacyjnego. Park otwarto dla mieszkańców w 1896 roku, a w 1899 roku rozszerzono go o teren dawnego cmentarza.
Nazwa parku zmieniała się kilkukrotnie. Po wojnie nosił imię Ignacego Daszyńskiego, później Marcina Kasprzaka, zanim przywrócono mu pierwotną nazwę związaną z fundatorem.
Co warto zobaczyć w Parku Steffensa?
Park Steffensa uchodzi, obok Parku Oliwskiego, za najbogatszy dendrologicznie park w Gdańsku. Znajdziesz w nim między innymi:
- Szesnaście pomników przyrody, czyli drzew objętych ochroną ze względu na wiek, rozmiar lub wartość przyrodniczą.
- Kolekcję gatunków rzadkich w miejskiej zieleni: różaneczniki, platany, klony, cyprysiki, kanadyjskie choiny i japońskie miłorzęby.
- Czołg T-34, ustawiony w miejscu dawnej kawiarni „Czar Pory Roku”, działającej tu do 1945 roku. Według lokalnych źródeł miał to być czołg porucznika Juliana Miazgi, który jako pierwszy wjechał do Gdyni w 1945 roku.
- Przedwojenny szalet publiczny, zachowany do dziś jako jeden z niewielu tego typu obiektów w mieście.
Park regularnie przechodzi drobne modernizacje. W ostatnich latach zawieszono nowe tabliczki informacyjne przy najcenniejszych drzewach i pomnikach przyrody, co ułatwia samodzielne zwiedzanie bez przewodnika.
Park im. Daniela Gralatha, najmłodszy park w mieście
Park między ulicami Mariana Smoluchowskiego, Marii Skłodowskiej-Curie i Aleją Zwycięstwa przez lata funkcjonował bez własnej nazwy. Radni Gdańska nadali mu imię dopiero w maju 2023 roku, honorując tym samym postać związaną bezpośrednio z Aleją Zwycięstwa, przy której park leży.
To młody park w sensie formalnym, nie w sensie fizycznej zieleni, bo drzewostan w tym miejscu rósł od dawna. Zmieniła się jedynie jego status i nazwa własna, co dało dzielnicy nowy punkt orientacyjny i miejsce spotkań.
Kim był Daniel Gralath?
Daniel Gralath pełnił urząd burmistrza Gdańska od 1763 roku. Był też człowiekiem nauki: w 1742 roku założył Towarzystwo Fizyki Doświadczalnej, przekształcone w 1753 roku w Towarzystwo Przyrodnicze, pierwsze tego typu w Polsce i drugie na świecie.
W testamencie zapisał 100 tysięcy guldenów na obsadzenie alei lipami. To dzięki temu zapisowi Gdańsk zyskał lipową aleję biegnącą wzdłuż dzisiejszej Alei Zwycięstwa, tej samej, przy której dziś leży park noszący jego imię. Park Gralatha jest więc bezpośrednim, żywym śladem jednej z najstarszych inwestycji zieleni miejskiej w tej części Gdańska.
Dodatkowe tereny zielone w okolicy
Poza dwoma głównymi parkami dzielnica ma jeszcze kilka mniejszych, ale realnych miejsc do wypoczynku na świeżym powietrzu:
- Wronia Górka, punkt widokowy w zachodniej części dzielnicy, z widokiem na okolicę.
- Strefa rekreacyjna przy Centrum Sportu Akademickiego Politechniki Gdańskiej, sąsiadująca z Parkiem Steffensa, z boiskami do bule, chińczyka i szachami plenerowymi, a także nowymi ścieżkami i ławkami.
- Zadrzewienia przy Uniwersyteckim Centrum Klinicznym i Gdańskim Ośrodku Sportu, pełniące funkcję siedlisk dla nietoperzy.
Wszystkie te tereny należą do Ogólnomiejskiego Systemu Terenów Aktywnych Biologicznie i mają zostać zachowane oraz sukcesywnie rewitalizowane. Miasto planuje kolejne punkty widokowe i drobne inwestycje w zieleń, bez zmiany charakteru tych miejsc.
Jak dojechać do parków na Aniołkach?
Oba parki leżą praktycznie przy jednej ulicy. Aleja Zwycięstwa to główna oś komunikacyjna dzielnicy, obsługiwana przez tramwaje i autobusy jadące w kierunku Wrzeszcza i centrum Gdańska. Wysiadając na przystankach w rejonie Politechniki Gdańskiej, masz do Parku Steffensa dosłownie kilkadziesiąt metrów.
Do Parku Gralatha najwygodniej dojść od strony ulicy Smoluchowskiego lub Skłodowskiej-Curie. Ścieżka rowerowa biegnąca przez Park Steffensa pozwala też dojechać do obu miejsc rowerem, bez konieczności zostawiania go poza terenem zielonym.
Zielone Aniołki warte odwiedzenia
Dzielnica, mimo niewielkiej powierzchni, oferuje realny wybór między starym, dendrologicznie bogatym parkiem a nowszą, kameralną przestrzenią sąsiedzką. Park Steffensa przyciąga osoby zainteresowane historią i przyrodą, Park Gralatha lepiej sprawdzi się jako miejsce codziennego spaceru albo krótkiego odpoczynku między zajęciami na pobliskiej uczelni.
Dla mieszkańców Aniołków oznacza to dostęp do zieleni bez konieczności wyjeżdżania poza granice dzielnicy, a dla odwiedzających, kompaktową trasę spacerową łączącą historię z bieżącym życiem dzielnicowym.
Źródła:
Park Steffensa – gdansk.pl
Planowanie i kierunki rozwoju dzielnicy Aniołki – gdansk.pl
Radni zdecydowali: nowe nazwy dla dwóch rond, parku i placu – gdansk.pl
Powstała ogólnodostępna strefa rekreacyjna przy CSA PG – gdansk.pl
Park Steffensa – Wikipedia
