Miasta partnerskie Gdańska to 11 miast z Europy, Azji i Ameryki Północnej, z którymi miasto podpisało formalne umowy o współpracy. Najstarszym partnerem jest Brema, z którą Gdańsk współpracuje od 1976 roku, a w gronie partnerów są też m.in. Rotterdam, Marsylia, Turku, Wilno i Odessa. Oprócz tego Gdańsk ma 9 miast współpracujących, z którymi łączą go luźniejsze porozumienia, np. Barcelonę, Palermo i Szanghaj.
Poniżej znajdziesz pełną listę według strony miasta, mapę wszystkich miast i wyjaśnienie, czym różnią się te dwie formy współpracy. Na końcu piszemy o współpracy Gdańska z Warszawą, która nie ma formy umowy partnerskiej.
Mapa miast partnerskich Gdańska
Na mapie zaznaczyliśmy wszystkie miasta partnerskie i współpracujące. Większość leży w Europie, a Cleveland i Szanghaj zobaczysz po oddaleniu mapy. Kliknij pinezkę, żeby zobaczyć kraj i rok rozpoczęcia współpracy.
Lista miast partnerskich Gdańska
Miasta partnerskie Gdańska według strony Urzędu Miejskiego, z rokiem rozpoczęcia współpracy:
| Miasto | Kraj | Partnerstwo od |
|---|---|---|
| Brema | Niemcy | 1976 |
| Turku | Finlandia | 1987 |
| Cleveland | USA | 1990 |
| Kalmar | Szwecja | 1991 |
| Marsylia | Francja | 1992 |
| Sefton | Wielka Brytania | 1993 |
| Astana | Kazachstan | 1996 |
| Odessa | Ukraina | 1996 |
| Rotterdam | Holandia | 1998 |
| Wilno | Litwa | 1998 |
| Nicea | Francja | 1999 |
Miasta portowe i bałtyckie
Większość partnerów Gdańska to, tak jak on, miasta portowe: Brema, Rotterdam, Marsylia, Odessa, Turku i Kalmar. Brema jest najstarszym partnerem, a współpraca z nią trwa od 1976 roku, jeszcze z czasów PRL. Gdańsk jest też członkiem założycielem Związku Miast Bałtyckich, a od 1991 roku mieści się w nim sekretariat tej organizacji.
Cleveland i latarnia w Nowym Porcie
Najdalej położonym partnerem jest amerykańskie Cleveland nad jeziorem Erie, partner Gdańska od 1990 roku. Ciekawostką jest to, że latarnia morska w Nowym Porcie, zbudowana w latach 1893–1894, była wzorowana na nieistniejącej już latarni z Cleveland. Więcej o niej piszemy w tekście Gdańsk poza utartym szlakiem.
Odessa, Wilno i Astana
Na wschodzie partnerami Gdańska są ukraińska Odessa i kazachska Astana, obie od 1996 roku, oraz Wilno od 1998 roku. W 2026 roku Gdańsk otrzymał od Ukrainy honorowy tytuł „Miasto-ratownik”.
Miasta współpracujące z Gdańskiem
Oprócz miast partnerskich Gdańsk ma też miasta współpracujące. Według strony Urzędu Miejskiego są to:
| Miasto | Kraj | Współpraca od |
|---|---|---|
| Barcelona | Hiszpania | 1990 |
| Helsingør | Dania | 1992 |
| Rouen | Francja | 1992 |
| Newcastle upon Tyne i Gateshead | Wielka Brytania | 2001 |
| Szanghaj | Chiny | 2004 |
| Palermo | Włochy | 2005 |
| Gandawa | Belgia | 2009 |
| Nowopołock i Połock | Białoruś | 2009 |
| Rijeka | Chorwacja | 2015 |
W 2022 roku, po rosyjskiej agresji na Ukrainę, Gdańsk zerwał współpracę z rosyjskimi miastami Petersburgiem i Królewcem.
Czym jest miasto partnerskie?
Miasto partnerskie to miasto, z którym samorząd podpisał formalną umowę o długofalowej współpracy. W praktyce oznacza to wymianę doświadczeń urzędów, wspólne projekty kulturalne, sportowe i edukacyjne, wymiany młodzieży i szkół oraz wizyty delegacji. Miasto współpracujące to luźniejsza forma, zwykle oparta na porozumieniu w wybranych dziedzinach, np. kulturze albo gospodarce morskiej.
Jak miasta partnerskie wpływają na życie w Gdańsku?
Partnerstwo widać m.in. w wymianach szkolnych oraz wizytach artystów i sportowców. Mieszkańcy biorą też udział w wyjazdach do miast partnerskich, a niektórzy próbują odwiedzić je wszystkie. Lista partnerów zmienia się z czasem: dochodzą nowe miasta, a niektóre umowy zawiesza się z powodów politycznych.
Gdańsk i Warszawa – współpraca bez umowy partnerskiej
Warszawa nie jest miastem partnerskim Gdańska. Polskie miasta rzadko podpisują ze sobą takie umowy, bo współpracują w ramach organizacji samorządowych.
Unia Metropolii Polskich
Gdańsk i Warszawa należą do Unii Metropolii Polskich, która zrzesza największe polskie miasta, oraz do Związku Miast Polskich. Wspólnie zabiegają o sprawy ważne dla dużych miast i wymieniają się doświadczeniami w zarządzaniu miastem. Oba miasta łączy też szybkie połączenie kolejowe, którym z centrum do centrum jedzie się ok. 3 godzin.
Więcej o samym Gdańsku przeczytasz w przewodniku symbole Gdańska i w historii Gdańska w pigułce.
Źródła: strona Urzędu Miejskiego w Gdańsku (miasta partnerskie i współpracujące); Wikipedia (lata rozpoczęcia współpracy).
