Dzika w Gdańsku najczęściej spotkasz o zmierzchu, w dzielnicach przy lasach Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, ale zdarzają się też na osiedlach i w parkach bliżej centrum. Gdy zwierzę jest spokojne, wystarczy powoli się oddalić i go nie niepokoić. Gdy dzik zagraża ludziom albo jest ranny, dzwoń do Miejskiego Centrum Zarządzania Kryzysowego (58 778 60 00) lub do Gdańskiego Centrum Kontaktu (58 52 44 500), które działają całą dobę. W razie bezpośredniego zagrożenia życia dzwoń pod 112.
Poniżej zebraliśmy numery, zasady zachowania przy spotkaniu, porady dla właścicieli psów i ogródków oraz to, co zrobić, gdy znajdziesz martwe zwierzę.
Gdzie zgłosić dzika w Gdańsku?
W sprawie dzikich zwierząt w mieście działa kilka służb. Straż miejska może potwierdzić obecność zwierzęcia i, jeśli to bezpieczne, przepędzić je z osiedla. Nie zrobi tego, gdy przepędzanie stwarzałoby zagrożenie dla ludzi albo dla ruchu na ulicy. Wtedy sprawą zajmuje się Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego.
| Sytuacja | Gdzie dzwonić? | Kiedy działa? |
|---|---|---|
| Dzik atakuje albo jest bezpośrednie zagrożenie życia | 112 | całą dobę |
| Dzik na osiedlu zagraża ludziom, jest ranny, chory albo uwięziony | Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego, 58 778 60 00 lub 58 778 60 01 | całą dobę |
| Zgłoszenie dzika w przestrzeni publicznej, informacja, co dalej | Gdańskie Centrum Kontaktu, 58 52 44 500 | całą dobę |
| Dzik na osiedlu, prośba o przepędzenie | Straż Miejska w Gdańsku, 986 | 7:00–22:00 |
| Martwy dzik | Straż Miejska albo Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gdańsku | w godzinach pracy |
Przy zgłoszeniu podaj dokładne miejsce (ulicę, numer budynku albo charakterystyczny punkt), liczbę zwierząt i to, czy są wśród nich młode. Jeśli to możliwe, obserwuj dzika z bezpiecznej odległości do przyjazdu służb, ale się do niego nie zbliżaj.
Co zrobić, gdy spotkasz dzika?
Dziki zwykle omijają ludzi i nie atakują, jeśli nie czują się zagrożone. Straż Miejska w Gdańsku radzi, żeby przede wszystkim nie panikować. Spokojnego zwierzęcia nie przepędzaj i nie próbuj do niego podchodzić, tylko oddal się w bezpieczne miejsce i obserwuj je z daleka.
- Unikaj gwałtownych ruchów, krzyku i rzucania w dzika czymkolwiek.
- Nie stawaj między lochą a młodymi. Pasiaste warchlaki oznaczają, że w pobliżu jest matka, która będzie ich bronić.
- Nie zostawiaj zwierzęciu ślepego zaułka. Dzik zapędzony do bramy albo pod klatkę schodową czuje się osaczony i wtedy łatwiej o atak.
- Nie rób zdjęć z bliska i nie dokarmiaj dzika, nawet jeśli wygląda na oswojonego.
Co zrobić, gdy zwierzę biegnie w twoją stronę?
Dzik szarżuje zwykle krótko i ma słaby wzrok, więc najważniejsze jest zejście mu z drogi. Schowaj się za drzewem, samochodem albo wejdź na podwyższenie, na przykład murek, ławkę albo schody. Nie uciekaj w stronę, w którą biegnie zwierzę. Jeśli zostaniesz zraniony, nawet lekko, zgłoś się do lekarza, bo rany od kłów łatwo ulegają zakażeniu.
Spacer z psem przy lesie i w parku
Pies jest dla dzika zagrożeniem, a locha broniąca młodych potrafi go poważnie zranić. W okolicach lasów i parków prowadź psa na smyczy, nie spuszczaj go i nie szczuj nim zwierzęcia. Gdy pies zwęszy dzika, odejdź w przeciwną stronę. Miejsca, gdzie pies może biegać luzem za ogrodzeniem, zebraliśmy w tekście o spacerach z psem w Gdańsku.
O jakiej porze i w jakim sezonie trzeba uważać?
Dziki żerują głównie o zmierzchu, w nocy i wczesnym rankiem, a dzień przesypiają w zaroślach. Dlatego najczęściej spotykają je osoby wracające wieczorem z pracy, biegacze i właściciele psów na porannym spacerze.
Ostrożność przydaje się zwłaszcza wiosną i latem, gdy lochy prowadzą młode urodzone zwykle między marcem a majem. Jesienią dziki szukają żołędzi, bukwi i kasztanów, więc chętniej odwiedzają parki ze starymi drzewami. Zimą, w okresie godowym, samce bywają bardziej ruchliwe i przemieszczają się na większe odległości, także przez ulice.
Dziki w Gdańsku – skąd przychodzą na osiedla?
Większość dzików, które widać na gdańskich ulicach, żyje w lasach Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, który ciągnie się wzdłuż zachodniej granicy miasta. Las schodzi tu prosto do zabudowy, więc zwierzęta mają krótką drogę do ogródków, trawników i śmietników.
Dzielnice przy lesie, gdzie dziki są codziennością
Najwięcej zgłoszeń dotyczy dzielnic sąsiadujących z lasem: Oliwy, Osowej, VII Dworu, Brętowa, Matarni i górnej części Wrzeszcza. Mieszkańcy tych okolic często widzą rodziny dzików w ogrodach, przy przystankach i na osiedlowych trawnikach, a rano znajdują zryte skwery. Dziki dochodzą też dolinami potoków i pasami zieleni w głąb miasta, aż na Zaspę, Przymorze i do parków nad zatoką.
Dzicza rodzina w Parku Reagana
Dobrze znany przykład to Park im. Ronalda Reagana na Przymorzu i w Brzeźnie. W 2015 roku miasto apelowało tam, żeby nie dokarmiać dzików, bo w parku zadomowiła się rodzina z jedenastoma młodymi, która zryła blisko pół hektara trawników. Kilka lat wcześniej przy wejściu od ul. Piastowskiej ustawiono drewnianą odłownię o wymiarach 15 na 15 metrów, z kukurydzą i żołędziami jako przynętą. Odłowione zwierzęta wywozi się z miasta.
Jak zabezpieczyć osiedle i ogródek?
Dziki wracają tam, gdzie raz znalazły łatwe jedzenie. Najskuteczniej odstrasza je brak resztek, a nie płoszenie.
- Nie dokarmiaj dzików. Od 2024 roku zakazują tego wprost ogólnopolskie przepisy wprowadzone w związku z afrykańskim pomorem świń (ASF).
- Nie wyrzucaj resztek jedzenia w parkach i na trawnikach, także chleba dla ptaków.
- Zamykaj pojemniki na odpady i altany śmietnikowe, a worki wystawiaj dopiero w dniu odbioru.
- Ogródek i działkę ogrodź solidnym płotem, najlepiej z dolną krawędzią wkopaną w ziemię, bo dziki potrafią podważyć siatkę ryjem.
- Nie zostawiaj na noc karmy dla psów i kotów na zewnątrz ani spadów owoców pod drzewami.
Co zrobić, gdy znajdziesz martwego dzika?
Martwego dzika nie dotykaj i nie przenoś. Może być zakażony wirusem afrykańskiego pomoru świń, który długo utrzymuje się w zwłokach i na ubraniu. Dla ludzi ASF nie jest groźny, ale człowiek może przenieść go dalej, na przykład na butach.
Zgłoś znalezisko straży miejskiej albo Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Gdańsku. Podaj dokładne miejsce, najlepiej z punktem orientacyjnym albo współrzędnymi z telefonu, i liczbę martwych zwierząt. Jeśli masz kontakt ze świniami, na przykład pracujesz w gospodarstwie, przez 72 godziny nie wchodź do pomieszczeń, w których są trzymane.
Źródła: strona Straży Miejskiej w Gdańsku; strona Urzędu Miejskiego w Gdańsku; Główny Inspektorat Weterynarii (zasady postępowania z padłymi dzikami); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie środków w związku z ASF z 2024 roku; Wikipedia.
