Orunia-Św. Wojciech-Lipce ma jeden park, ale to trzeci co do wielkości park miejski w Gdańsku i największy spośród historycznych założeń parkowych w mieście: Park Oruński. Jego korzenie sięgają końca XVI wieku, a po gruntownej rewitalizacji, zakończonej w grudniu 2017 roku, zajmuje dziś 11 hektarów.
Dlaczego wystarczy tu jeden park?
Park Oruński jest po prostu na tyle rozległy i bogaty historycznie, że w zupełności definiuje ofertę zieleni w tej części Gdańska. Leży wzdłuż Potoku Oruńskiego, na granicy z sąsiednią Orunią Górną-Gdańsk Południe, i od ponad czterystu lat pełni funkcję głównego miejsca wypoczynku mieszkańców tej okolicy.
Od letnich rezydencji do parku miejskiego
Tradycja parku sięga końca XVI wieku, gdy zamożni gdańscy rajcowie, burmistrzowie i kupcy zaczęli wznosić tu swoje letnie rezydencje wraz z ogrodami. W XVII wieku majątek rozwijały kolejne znane rodziny, między innymi Bartłomiej Schachman, Jan Czirenberg, Albrecht Groddeck i Johan Reyger. Ogród Andrzeja Schopenhauera podziwiał w 1777 roku sam Johann Bernoulli, wybitny szwajcarski uczony.
Pod koniec XVIII wieku park uchodził za wspaniałą kolekcję rzadkich roślin, a jego sława jako ogrodu botanicznego sięgała daleko poza granice miasta, a nawet kraju. Wojny napoleońskie przyniosły jednak poważne zniszczenia, park ucierpiał podczas rosyjskiego oblężenia w 1734 roku oraz kampanii napoleońskich w 1807 i 1813 roku.
Odbudowę zawdzięcza Fryderykowi Hoene, zamożnemu kupcowi i armatorowi, który wykupił zdewastowany teren i przywrócił mu dawną świetność. W 1918 roku jego córka, Emilia Hoene, przekazała park miastu, które zamieniło go w bardzo popularny teren rekreacyjny przedwojennego Gdańska.
Jak wyglądała rewitalizacja z 2017 roku?
Miasto zainwestowało w odnowę parku 9,4 miliona złotych, a park w obecnym kształcie otwarto dla mieszkańców na początku grudnia 2017 roku. W ramach prac powstał amfiteatr, wykorzystywany dziś do koncertów i wydarzeń kulturalnych, oraz ścieżki dostosowane zarówno do pieszych, jak i rowerzystów.
Charakterystycznym elementem rewitalizacji stały się dwa kaskadowe stawy połączone naturalnymi ciekami wodnymi, ułożone między morenowymi wzniesieniami. Kompozycję botaniczną parku oparto na planach zieleni sięgających XIX wieku, co pozwoliło zachować historyczny charakter miejsca mimo nowoczesnej infrastruktury.
Co warto zobaczyć w Parku Oruńskim?
- Aleja czterdziestu lip — malownicza, historyczna aleja, jeden z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych elementów parku.
- Kaskadowe stawy — dwa zbiorniki na różnych poziomach, połączone naturalnymi ciekami, z wodą spływającą między morenowymi wzgórzami.
- Zabytkowy dwór — budynek zachowany w niemal niezmienionej formie do dziś, świadek najzamożniejszego okresu w historii parku.
- Pomnik Ułanów Tatarskich — odsłonięty 25 listopada 2010 roku z inicjatywy Narodowego Centrum Kultury Tatarskiej w Gdańsku, upamiętniający polskich Tatarów.
Trasa biegowa wytyczona wokół parku składa się z czterech pętli o długości 1,25 kilometra każda, w całości poprowadzonych po utwardzonych, asfaltowych ścieżkach. To jedno z popularniejszych miejsc do biegania w tej części Gdańska, regularnie wykorzystywane też podczas biegowego Grand Prix Dzielnic Gdańska.
Park, który świętuje razem z dzielnicą
Park Oruński ma też swoje własne święto, obchodzone razem z rocznicami samej dzielnicy. Przy okazji 680. urodzin Oruni świętowano jednocześnie stulecie parku, nawiązując do daty przekazania go miastu przez rodzinę Hoene w 1918 roku. Tego typu wydarzenia pokazują, że park od dawna jest nie tylko terenem zielonym, ale też ważnym punktem tożsamości lokalnej społeczności.
Dlaczego warto odwiedzić Park Oruński?
Trudno o miejsce, które łączyłoby tak długą, sięgającą czterystu lat historię z nowoczesną infrastrukturą rekreacyjną, amfiteatrem, trasami biegowymi i kaskadowymi stawami. Park Oruński oferuje jednocześnie spokojny spacer wśród starodrzewu, aktywność fizyczną na wyznaczonych trasach i wydarzenia kulturalne w sezonie letnim.
Dla mieszkańców Oruni-Św. Wojciech-Lipce oznacza to dostęp do jednego z najważniejszych historycznie parków całego Gdańska, dosłownie za rogiem.
Źródła:
Park Oruński – gdansk.pl
Park Oruński – zdaniem wielu najładniejszy w mieście – gdansk.pl
680. urodziny Oruni i 100-lecie Parku Oruńskiego – gdansk.pl
Park Oruński – Wikipedia
